PLLuM i polska wizja cyfrowej Europy

Ponad pół tysiąca uczestników z Europy, w tym przedstawicieli rządów, Komisji Europejskiej, biznesu, świata nauki oraz organizacji pozarządowych i technologicznych startupów – trwa Konferencja Digital Summit w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku. To okazja do podsumowania dobiegającej już końca polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. 

– Cyfryzacja zmienia życie wszystkich obywatelek i obywateli Unii Europejskiej. Każdy musi czuć wsparcie ze strony Unii i państw narodowych. Naszym wspólnym zadaniem jest wdrażanie technologii w sposób odpowiedzialny, zrozumiały i bezpieczny. W centrum stawiamy cyfrowe kompetencje, suwerenność technologiczną i higienę cyfrową. Europa potrzebuje silnej infrastruktury, sprawnych regulacji i zaufania obywateli – podkreślał wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski. 

Z kolei Dariusz Standerski, wiceminister cyfryzacji, zwracał uwagę na kluczowe osiągnięcia polskiej prezydencji w ostatnich sześciu miesiącach. Cyberbezpieczeństwo było bowiem najsilniejszym i priorytetowym filarem tej prezydencji. To zaowocowało stworzeniem nowej instrukcji reagowania na masowe incydenty w cyberprzestrzeni dla wszystkich krajów europejskich. To nasz ogromny sukces, bo Polska zdołała wynegocjować wspomniane rozwiązania w ciągu kilku tygodni, a nie kilku lat, jak wielokrotnie bywało w Unii Europejskiej. Udało się też osiągnąć porozumienie ws. RODO. 

– Zakończyliśmy trilog polityczny – Parlament Europejski, Rada UE i Komisja Europejska porozumiały się ws. nowych przepisów proceduralnych dotyczących egzekwowania RODO. To ważny krok, wynegocjowany w ramach polskiej prezydencji. Przed nami jeszcze dwa tygodnie, ale już dziś wiemy: to nie koniec, tylko początek ciągłości. W trio prezydencyjnym z Danią i Cyprem rozpoczęliśmy nowy rozdział. Nasze zespoły już dziś wspólnie pracują nad tematami, które mogą stać się priorytetami duńskiej prezydencji. Wierzę, że Dania pociągnie nasze wątki dalej – z tą samą energią, strategią i współodpowiedzialnością za cyfrową Europę – mówił Dariusz Standerski. 

Polskie wysiłki będą teraz kontynuowane przez Duńczyków, ponieważ to oni od 1 lipca przejmą prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.  

PLLuM i prezentacja polskiej sztucznej inteligencji 

Podczas szczytu uczestnicy mieli okazję zapoznać się z PLLuM (Polish Large Language Model) – rodziną polskich dużych modeli językowych. Ta innowacyjna technologia, opracowana w 2024 roku przez konsorcjum PLLuM i rozwijana w konsorcjum HIVE AI pod przewodnictwem NASK, przyciągnęła uwagę zarówno przedstawicieli administracji publicznej, jak i sektora prywatnego oraz środowiska naukowego. 

PLLuM to rodzina modeli sztucznej inteligencji o rozmiarach od 8 do 70 miliardów parametrów, które pozwalają przetwarzać i generować teksty w języku polskim. Modele zostały stworzone przez ekspertki i ekspertów z Polski m.in. z dziedziny IT i lingwistyki, aby wspierać rozwój kompetencji cyfrowych oraz innowacje w administracji publicznej i biznesie. PLLuM na tle innych modeli językowych wyróżnia dostosowanie do specyfiki języka polskiego i rodzimego kontekstu kulturowego. 

Podczas Digital Summit uczestnicy mieli możliwość przetestować możliwości PLLuM poprzez interaktywne stanowisko demonstracyjne przygotowane przez zespół NASK. Dr Agnieszka Karlińska, kierowniczka projektu HIVE AI, mówiła o dotychczasowych osiągnięciach konsorcjum. 

– Są trzy kluczowe obszary zastosowań modeli PLLuM, które pokazują realny potencjał polskiej sztucznej inteligencji. Po pierwsze, asystent obywatelski w mObywatelu, który pomoże użytkownikom – obywatelom i obywatelkom – w uzyskiwaniu informacji o usługach publicznych. Po drugie, wdrożenia w administracji rządowej i samorządowej w postaci inteligentnych asystentów. To narzędzia, które mają szanse realnie usprawnić pracę urzędników. Po trzecie, zastosowania w biznesie i nauce – nasze otwarte modele dostępne do pobrania już wykorzystuje między innymi Comarch, a użytkownicy zadali PLLuM ponad 650 tysięcy zapytań w oknie dialogowym, co pokazuje ogromne zainteresowanie polskim rozwiązaniem AI – wyjaśniała dr Karlińska. 

Prezentacja PLLuM podczas Digital Summit 2025 w Gdańsku stanowiła ważny moment w rozwoju polskiej sztucznej inteligencji. Pokazała, że Polska jest w stanie tworzyć zaawansowane rozwiązania technologiczne, które odpowiadają na specyficzne potrzeby polskiego języka i kultury, co ma strategiczne znaczenie w erze cyfrowej transformacji. 

EZD RP – cyfryzujemy administrację publiczną 

W strefie NASK na Digital Summit 2025 nie mogło zabraknąć także EZD RP, który dzięki funduszom unijnym wzniesie polską administrację na nowy poziom. Mowa o 200 milionach złotych z Krajowego Planu Odbudowy, dzięki którym zostanie zbudowana chmura SaaS EZD RP dla 300 tys. użytkowników EZD RP. Dodatkowo zrealizowanych zostanie 2000 wdrożeń systemu elektronicznego obiegu dokumentów w jednostkach administracji rządowej i samorządowej. Stworzony w NASK system EZD RP jest im udostępniany bezpłatnie (na licencji freeware), dzięki czemu plan cyfryzacji można będzie zrealizować bez wielkich inwestycji. Po wdrożeniu systemów klasy EZD administracja będzie ujednolicona, bezpieczna i spójna z przepisami prawa unijnego. To kluczowy krok w realizacji strategii cyfryzacji państwa prowadzonej przez Ministerstwo Cyfryzacji. 

– EZD RP to przełom w funkcjonowaniu administracji publicznej – rezygnujemy z papieru na rzecz sprawnego, cyfrowego obiegu dokumentów. Dzięki NASK, który stworzył, rozwija i wdraża ten system, realizujemy jedną z kluczowych inwestycji w cyfrową Polskę. To nie tylko usprawnienie pracy urzędów i realne oszczędności, ale także fundament budowy nowoczesnej, transparentnej administracji, która lepiej służy nam wszystkim – mówił Filip Pubrat z Działu Wsparcia EZD. 

Cyfryzacja państwa, w którą aktywnie angażuje się NASK, bezpośrednio przyczynia się do zwiększenia transparentności działań administracji publicznej, przynosi oszczędności dla budżetu i wzmacnia zaufanie obywateli. 

Prezydencja Polski w Radzie UE dobiega końca 

Digital Summit 2025 w Gdańsku to nie tylko podsumowanie sukcesów polskiej prezydencji w obszarze cyfryzacji, ale także ukierunkowanie przyszłego rozwoju cyfrowej Europy. Wydarzenie podkreśla znaczenie współpracy międzynarodowej, konieczność uproszczenia regulacji oraz potrzebę wsparcia europejskich MŚP w procesie cyfrowej transformacji. To także przestrzeń do networkingu i wymiany doświadczeń między przedstawicielami administracji unijnej, państwowej, biznesu oraz środowiska akademickiego.