Bezpieczny internet zaczyna się od nas. NASK na IGF Polska

Jakiego internetu potrzebujemy dziś, by jutro był bezpieczny, dostępny i godny zaufania? O tym dyskutowali uczestnicy kolejnej edycji Szczytu Cyfrowego IGF Polska – jednego z najważniejszych wydarzeń poświęconych przyszłości sieci.

W jednym miejscu spotkali się przedstawiciele administracji, biznesu, nauki i organizacji społecznych, by rozmawiać o wyzwaniach cyfrowego świata. Wydarzenie zorganizowało Ministerstwo Cyfryzacji, NASK i Instytut Łączności.

Podczas otwarcia wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski podkreślił, że internet dawno przestał być jedynie narzędziem komunikacji. Dziś to kluczowa infrastruktura dla gospodarki i bezpieczeństwa, a zarazem przestrzeń, w której kształtuje się demokracja. Zaznaczył przy tym, że rozwój technologii musi iść w parze z odpowiedzialnością i troską o człowieka.

– Właśnie dlatego potrzebujemy takich wydarzeń, jak IGF Polska w Bydgoszczy – aby rozmawiać zarówno o korzyściach transformacji cyfrowej, jak i o odpowiedzialności, jaką ona ze sobą niesie. Możemy mieć różne perspektywy i odmienne argumenty, ale musimy mieć odwagę rozmawiać o technologii, która nas otacza, musimy mieć też świadomość konsekwencji naszych odkryć – mówił Krzysztof Gawkowski.

Dorośli na straży cyfrowego bezpieczeństwa

Rozwój technologii sprawił, że cyfrowy świat przestał być jedną wspólną przestrzenią dla wszystkich. Najmłodsi użytkownicy potrzebują w sieci specjalnie chronionych stref, dostosowanych do ich dojrzałości. Bez odpowiednich barier dzieci są narażone na treści, których nie potrafią jeszcze krytycznie i właściwie zinterpretować.

Przypomniała o tym Martyna Różycka, kierowniczka Dyżurnet.pl w NASK podczas panelu o zagrożeniach w sieci. Ekspertka zaznaczyła, że to dorośli odpowiadają za cyfrowe bezpieczeństwo najmłodszych. Rodzice i opiekunowie muszą konsekwentnie pilnować zasad, które jasno określają dostęp do treści tylko dla dorosłych.

– Internet powinien oferować dzieciom bezpieczny plac zabaw – przestrzeń stworzoną z myślą o ich wieku i możliwościach. Tak jak w świecie rzeczywistym chronimy najmłodszych przed miejscami, które nie są dla nich odpowiednie, tak samo powinniśmy zadbać o ich bezpieczeństwo w sieci i ograniczyć im dostęp do treści przeznaczonych dla dorosłych – mówiła Martyna Różycka z NASK.

Chatbot zamiast człowieka?

Niebezpieczne treści w internecie to jednak dopiero początek. Młodzi ludzie wchodzą dziś w głębokie interakcje ze sztuczną inteligencją – szukają w chatbotach nie tylko wiedzy, ale też emocjonalnego wsparcia.

O tym, jak szybko zmienia się cyfrowy świat dzieci i nastolatków mówiły: Anna Rywczyńska oraz Julia Piechna z NASK. Ekspertki instytutu zwróciły uwagę, że dzieci zaczęły masowo używać AI, jeszcze zanim dorośli zdążyli wypracować zasady bezpiecznego i świadomego korzystania. To znacząco podnosi ryzyko wypierania relacji międzyludzkich przez chatboty, do których najmłodsi coraz częściej zwracają się po radę.

– Ważne, aby wytłumaczyć dziecku, że narzędzia oparte na sztucznej inteligencji mogą pomóc nazwać nasze emocje i zrozumieć problem, ale nie zastąpią relacji międzyludzkich. Uświadamiajmy najmłodszym, że narzędzia AI to poradnik, a nie lekarz czy przyjaciel – mówiła Anna Rywczyńska, kierowniczka Działu Profilaktyki Cyberzagrożeń w NASK.

Z kolei Julia Piechna z NASK podkreśliła, że sztuczna inteligencja może być świetnym nauczycielem i korepetytorem, o ile dzieci nauczą się korzystać z niej mądrze i zrozumiale.

– W edukacji musimy pytać dzieci o proces dochodzenia do odpowiedzi, a nie tylko o sam wynik. Zamiast uczyć je szukania gotowych rozwiązań, pokazujmy, jak traktować sztuczną inteligencję jak korepetytora, a nie jak zastępcę w odrabianiu zadań domowych – dodała Julia Piechna, kierowniczka Zespołu Projektów Społecznych i Współpracy Międzynarodowej w NASK.

Jak ufać w czasach dezinformacji?

Fałszywe informacje podkopują zaufanie, grają na emocjach i psują relacje między ludźmi. W sytuacjach kryzysowych to właśnie pierwsza wiadomość najmocniej kształtuje nasze myślenie. Jak w świecie algorytmów i dezinformacji zadbać o swój dobrostan psychiczny? Nad tym pytaniem zastanawiali się uczestnicy panelu o budowaniu harmonijnego społeczeństwa w sieci. W rozmowie wzięła udział Magdalena Wilczyńska, dyrektor Pionu Ochrony Informacyjnej Cyberprzestrzeni w NASK.

– To, jakie treści dotrą do nas jako pierwsze w momencie niepewności, decyduje o tym, w co uwierzymy. Dlatego trzeba z dużą ostrożnością przyjrzeć się źródłom informacji, które wybieramy na co dzień – mówiła Magdalena Wilczyńska.

Szczyt Cyfrowy IGF Polska po raz kolejny pokazał, że bezpieczny internet to coś więcej niż technologia. To zaufanie, wiedza i przekonanie, że o cyfrową przestrzeń, z której wszyscy korzystamy, musimy dbać razem. Bo bezpieczny internet naprawdę zaczyna się od nas.