Kiedy inteligentny dom przestaje być bezpieczny? Nowy poradnik od NASK

Gadżety domowe ułatwiają życie, ale jednocześnie zbierają dane, które mogą wiele powiedzieć o ich właścicielach. Coraz więcej z nich należy do tzw. Internetu Rzeczy (IoT, ang. Internet of Things), czyli urządzeń połączonych z internetem, które mogą komunikować się ze sobą i automatycznie wykonywać różne zadania.

Na świecie działa już ponad 20 miliardów urządzeń IoT. Szacuje się, że w ciągu najbliższych pięciu lat ich liczba się podwoi, a do 2050 roku przekroczy 50 miliardów.

Gadżet może być furtką dla cyberprzestępców

Problem pojawia się wtedy, gdy te informacje trafią w ręce cyberprzestępców. Prosty przykład: ktoś obcy przejmuje obraz z domowej kamerki. Obserwuje, kiedy mieszkańcy wychodzą. Jeśli kamera ma mikrofon, przestępca może też podsłuchiwać domowników. Dla włamywacza to bezcenna wiedza. Przestępcy mogą też przejąć sterowanie ogrzewaniem, roletą antywłamaniową czy inteligentnym zamkiem w drzwiach.

Wiele osób dowiaduje się o takich zagrożeniach dopiero wtedy, gdy coś się wydarzy. Zdecydowanie lepiej wiedzieć o nich wcześniej. Dlatego eksperci NASK przygotowali poradnik „Urządzenia IoT w domu. Jak korzystać z nich bezpiecznie?”. To zbiór praktycznej wiedzy o inteligentnych urządzeniach oraz wskazówek, które pomogą zadbać o bezpieczeństwo domowników.

– Jeśli urządzenia nie są odpowiednio chronione, mogą stać się łatwym celem dla cyberprzestępców. Bezpieczeństwo domowych urządzeń IoT to przede wszystkim ochrona nas jako użytkowników. Korzystanie z technologii wymaga odpowiedzialnego podejścia. To nasze zachowania i decyzje stanowią pierwszą linię obrony przed zagrożeniami – podkreśla Katarzyna Grabowska, starsza specjalistka ds. Edukacyjno-Informacyjnych w NASK, współautorka poradnika.

Poradnik powstał z myślą o wszystkich. Przyda się osobom, które dopiero planują zakup inteligentnego sprzętu, i tym, które już go mają. Autorki wyjaśniają w nim:

• czym jest internet rzeczy (IoT),
• czym są podatności, czyli słabe punkty urządzeń, które mogą wykorzystać przestępcy,
• co grozi, gdy zabraknie podstawowej ochrony,
• od czego zacząć, żeby inteligentny dom był bezpieczniejszy.

Zanim urządzenie trafi do domu

Jedna z ważnych wskazówek: o bezpieczeństwie warto pomyśleć jeszcze przed zakupem urządzenia. Tania kamerka nieznanej marki może kusić ceną. Jeśli jednak producent nie wydaje aktualizacji, luki w zabezpieczeniach mogą nigdy nie zniknąć. Kilka minut sprawdzania przed zakupem może oszczędzić wielu kłopotów.

– Bezpieczeństwo inteligentnego domu zaczyna się jeszcze przed zakupem urządzenia. Warto sprawdzić, jakie dane będzie ono gromadzić, czy producent zapewnia aktualizacje i jak reaguje na wykryte podatności. Dzięki temu możemy korzystać z możliwości urządzeń IoT, nie narażając niepotrzebnie swojej prywatności i bezpieczeństwa – wyjaśnia Anna Felkner, dyrektorka Pionu Systemów Cyberbezpieczeństwa w NASK, współautorka poradnika.

Każde urządzenie, które łączy się z siecią, wymaga ochrony. Nie trzeba być informatykiem, żeby o nią zadbać. Liczą się świadome decyzje i proste, codzienne nawyki. To one najskuteczniej utrudniają życie przestępcom.