AktualnośćKlikniesz serce, stracisz konto. Gdy uczucia stają się bronią
Randki online to dziś codzienność – wystarczy kilka kliknięć, by poznać kogoś z drugiego końca świata. Ale tam, gdzie łatwo o emocje, łatwo też o manipulację. Oszustwa typu romance scam stały się jednym z najczęstszych zagrożeń w internecie. I nie chodzi tu tylko o pieniądze. Ofiary często płacą znacznie więcej – złamanym sercem, wstydem, poczuciem winy.
Co gorsza – oszuści idą z duchem czasu. Wykorzystują sztuczną inteligencję, tworzą realistyczne fałszywe profile i podszywają się nawet pod znane osoby. Profil idealny – dziecko, pies, romantyczna sceneria. Ale to, co wygląda na bajkę, może być cynicznie zaplanowaną pułapką. Bo po drugiej stronie często nie ma samotnego ojca, jest natomiast oszust gotowy na wszystko.
24 lipca obchodzimy Dzień Miłości Wirtualnej – święto tych, którzy wierzą, że prawdziwe uczucie może narodzić się także online. Ale zanim klikniesz „zaakceptuj” lub „odpisz”, warto przypomnieć sobie, że w cyfrowym świecie – obok prawdziwych serc – nie brakuje fałszywych intencji.
– Zanim zaufasz komuś w internecie, zrób to, co robisz przy każdej nowej znajomości – sprawdzaj, obserwuj i nie bój się zadawać pytań. Oszuści potrafią być niezwykle przekonujący, ale zawsze zostawiają ślady – niespójne historie, unikanie rozmów wideo czy zbyt szybkie deklaracje uczuć. Jeśli coś wydaje się zbyt piękne, by było prawdziwe, warto zatrzymać się i skonsultować z kimś zaufanym – radzi ekspertka NASK, Anna Kwaśnik.
Jak działają oszuści? Psychologia na usługach manipulacji
Na początku wszystko wygląda jak z bajki. Miłe wiadomości, komplementy, zainteresowanie – idealna historia. To tzw. love bombing – emocjonalna nawałnica, która ma jedno zadanie: zdobyć Twoje zaufanie. A potem? Pojawia się „dramat”: nagły wypadek, choroba, problemy finansowe. Opowieść wydaje się szczera, wzruszająca, prawdziwa.
Oszust przeplata czułość z coraz pilniejszymi prośbami o pomoc. Najpierw niewielką. Potem większą. I większą. Aż przekroczysz granicę, po której trudno się wycofać.
Dlaczego tak trudno ich rozpoznać?
To nie są amatorzy z wymyślonymi historiami. Oszustwa romance scam to dziś zorganizowane działania międzynarodowych grup przestępczych, które działają na dużą skalę. W 2024 roku, według raportu GASA (Global Anti-Scam Alliance), globalne straty wynikające z oszustw online przekroczyły 1,03 biliona dolarów !
Dzięki sztucznej inteligencji oszuści potrafią:
- generować realistyczne zdjęcia i wideo (deepfake),
- tworzyć całe „życie online” – profile na Instagramie, LinkedIn, a nawet posty i komentarze od „przyjaciół”,
- prowadzić rozmowy przez czat przy użyciu automatycznych odpowiedzi, które brzmią… bardzo ludzko.
Kto jest najbardziej narażony?
Nie ma jednego „profilu ofiary”, ale są pewne cechy, które przyciągają oszustów:
- samotność (np. po rozwodzie, śmierci bliskiej osoby),
- wiek (często celują w osoby 50+),
- brak wiedzy na temat cyberbezpieczeństwa,
- ufność i chęć niesienia pomocy.
Jak się chronić?
Przede wszystkim nigdy nie wysyłaj pieniędzy komuś, kogo znasz tylko przez internet. Nawet jeśli wydaje się bratnią duszą. Nie ulegaj presji – prawdziwe relacje rozwijają się naturalnie, nie w pośpiechu.
- Nie podawaj danych logowania, haseł, danych karty czy numerów kont.
- Sprawdź zdjęcia z profilu za pomocą wyszukiwarki grafiki (np. Google Images).
- Korzystaj tylko z platform randkowych, które oferują weryfikację użytkowników.
- Jeśli masz wątpliwości – porozmawiaj z kimś zaufanym: przyjacielem, członkiem rodziny.
- Zaufaj intuicji – jeśli coś wydaje się zbyt piękne, by było prawdziwe… prawdopodobnie takie jest.
Jeśli padłeś/-aś ofiarą oszustwa:
- Skontaktuj się z bankiem i zablokuj konto.
- Zgłoś sprawę do CERT Polska i policji.
- Zbierz dowody (wiadomości, przelewy).
- Jeśli jesteś szantażowany intymnymi materiałami – zgłoś to na dyzurnet.pl.
Więcej na temat bezpiecznego randkowania w sieci dowiesz się z poradników opracowanych przez NASK.
Dofinansowano ze środków UE
Wyróżnione aktualności
AktualnośćRazem dla bezpieczeństwa sieci 5G – warsztaty 5G TACTIC w NASK
5G ma napędzać transport, przemysł, administrację, a za chwilę – rzeczy, których jeszcze nawet nie nazywamy. Problem w tym, że im więcej od tej technologii zależy, tym mniej miejsca zostaje na pomyłki.
AktualnośćTransgraniczna autostrada danych. Ruszył projekt QKD Germany‑Poland‑Czechia
Czy istnieje rozmowa, której nie da się podsłuchać albo informacje, których nie da się przechwycić? W niedalekiej przyszłości powstanie pierwsza tak rozbudowana sieć kwantowa w Europie Środkowej, która wykorzysta technologię generowania i dystrybucji kluczy kryptograficznych. To oznacza bezpieczne przesyłanie informacji międzynarodowych. NASK jest partnerem tej inicjatywy.
AktualnośćMoc obliczeniowa dla polskiej AI. Pierwszy superkomputer NASK wystartował
NASK uruchomił nowy klaster do obliczeń AI. Wart 30 milionów złotych projekt to inwestycja w zdolność prowadzenia badań, tworzenia własnych narzędzi i rozwijania technologii, które odpowiadają na konkretne potrzeby państwa i obywateli.
AktualnośćCyberbezpiecznie od 30 lat. CERT Polska
Od 12 incydentów w 1996 roku, po przeszło 260 tysięcy w ubiegłym. Te liczby najlepiej pokazują, jak diametralnie zmieniła się skala cyberataków oraz rola CERT Polska w podnoszeniu świadomości o cyberbezpieczeństwie. Pierwszy w Polsce zespół reagowania na zagrożenia w sieci, który powstał w NASK, obchodzi właśnie 30 urodziny.
Najnowsze aktualności
AktualnośćBadania, nie spiski. Raport NASK o tym, kto wierzy w teorie spiskowe
Wykształcony, młody, z dużego miasta – wydaje się odporny na teorie spiskowe. Pozory mylą, a rzeczywistość jest jednak bardziej złożona. Najnowszy raport NASK „Paradoks spiskowy” pokazuje, co naprawdę decyduje o podatności na dezinformację.
AktualnośćCyberbezpieczeństwo i gospodarka danych. NASK na EKG
Nie da się mówić o rozwoju, danych i sztucznej inteligencji bez równoległej rozmowy o bezpieczeństwie – to teza, którą wielokrotnie powtarzano podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach. I nie jest to teoria – to rzeczywistość, która już teraz wpływa na działanie instytucji, firm i codzienne decyzje użytkowników.
AktualnośćNie technologia, a emocje. Raport o oszustwach w polskim internecie
Phishing, fałszywe inwestycje i podrobione witryny sklepów internetowych to najczęstsze zagrożenia, które czyhają na użytkowników polskiego internetu. Jak wynika z ostatniego raportu CERT Polska – zespołu, działającego w ramach NASK – aż 97 proc. incydentów odnotowanych przez zespół dotyczyło różnego rodzaju oszustw online.