Klikniesz serce, stracisz konto. Gdy uczucia stają się bronią

Co gorsza – oszuści idą z duchem czasu. Wykorzystują sztuczną inteligencję, tworzą realistyczne fałszywe profile i podszywają się nawet pod znane osoby. Profil idealny – dziecko, pies, romantyczna sceneria. Ale to, co wygląda na bajkę, może być cynicznie zaplanowaną pułapką. Bo po drugiej stronie często nie ma samotnego ojca, jest natomiast oszust gotowy na wszystko.

24 lipca obchodzimy Dzień Miłości Wirtualnej – święto tych, którzy wierzą, że prawdziwe uczucie może narodzić się także online. Ale zanim klikniesz „zaakceptuj” lub „odpisz”, warto przypomnieć sobie, że w cyfrowym świecie – obok prawdziwych serc – nie brakuje fałszywych intencji.

– Zanim zaufasz komuś w internecie, zrób to, co robisz przy każdej nowej znajomości – sprawdzaj, obserwuj i nie bój się zadawać pytań. Oszuści potrafią być niezwykle przekonujący, ale zawsze zostawiają ślady – niespójne historie, unikanie rozmów wideo czy zbyt szybkie deklaracje uczuć. Jeśli coś wydaje się zbyt piękne, by było prawdziwe, warto zatrzymać się i skonsultować z kimś zaufanym – radzi ekspertka NASK, Anna Kwaśnik.

Jak działają oszuści? Psychologia na usługach manipulacji

Na początku wszystko wygląda jak z bajki. Miłe wiadomości, komplementy, zainteresowanie – idealna historia. To tzw. love bombing – emocjonalna nawałnica, która ma jedno zadanie: zdobyć Twoje zaufanie. A potem? Pojawia się „dramat”: nagły wypadek, choroba, problemy finansowe. Opowieść wydaje się szczera, wzruszająca, prawdziwa.

Oszust przeplata czułość z coraz pilniejszymi prośbami o pomoc. Najpierw niewielką. Potem większą. I większą. Aż przekroczysz granicę, po której trudno się wycofać.

Dlaczego tak trudno ich rozpoznać?

To nie są amatorzy z wymyślonymi historiami. Oszustwa romance scam to dziś zorganizowane działania międzynarodowych grup przestępczych, które działają na dużą skalę. W 2024 roku, według raportu GASA (Global Anti-Scam Alliance), globalne straty wynikające z oszustw online przekroczyły 1,03 biliona dolarów !

Dzięki sztucznej inteligencji oszuści potrafią:

• generować realistyczne zdjęcia i wideo (deepfake),
• tworzyć całe „życie online” – profile na Instagramie, LinkedIn, a nawet posty i komentarze od „przyjaciół”,
• prowadzić rozmowy przez czat przy użyciu automatycznych odpowiedzi, które brzmią… bardzo ludzko.

Kto jest najbardziej narażony?

Nie ma jednego „profilu ofiary”, ale są pewne cechy, które przyciągają oszustów:

• samotność (np. po rozwodzie, śmierci bliskiej osoby),
• wiek (często celują w osoby 50+),
• brak wiedzy na temat cyberbezpieczeństwa,
• ufność i chęć niesienia pomocy.

Jak się chronić?

Przede wszystkim nigdy nie wysyłaj pieniędzy komuś, kogo znasz tylko przez internet. Nawet jeśli wydaje się bratnią duszą. Nie ulegaj presji – prawdziwe relacje rozwijają się naturalnie, nie w pośpiechu.

• Nie podawaj danych logowania, haseł, danych karty czy numerów kont.
• Sprawdź zdjęcia z profilu za pomocą wyszukiwarki grafiki (np. Google Images).
• Korzystaj tylko z platform randkowych, które oferują weryfikację użytkowników.
• Jeśli masz wątpliwości – porozmawiaj z kimś zaufanym: przyjacielem, członkiem rodziny.
• Zaufaj intuicji – jeśli coś wydaje się zbyt piękne, by było prawdziwe… prawdopodobnie takie jest.

Jeśli padłeś/-aś ofiarą oszustwa:

• Skontaktuj się z bankiem i zablokuj konto.
• Zgłoś sprawę do CERT Polska i policji.
• Zbierz dowody (wiadomości, przelewy).
• Jeśli jesteś szantażowany intymnymi materiałami – zgłoś to na dyzurnet.pl.

Więcej na temat bezpiecznego randkowania w sieci dowiesz się z poradników opracowanych przez NASK.