NASK partnerem prestiżowego projektu Gaia AI Factory

Zaufana sztuczna inteligencja to koncepcja tworzenia i wykorzystywania systemów AI w sposób, który budzi zaufanie społeczne, etyczne i prawne. Chodzi o to, by technologie oparte na AI były bezpieczne, sprawiedliwe, przejrzyste i odpowiedzialne – tak, by ludzie mogli im ufać.  

Projekt Gaia AI Factory, o łącznym budżecie 70 mln euro, stanowi dla Polski historyczną szansę na umocnienie pozycji w europejskim ekosystemie sztucznej inteligencji. Polska Fabryka AI powstanie w Krakowie. Stanie się głównym ośrodkiem w kraju i będzie oferowała nowoczesne zaplecze techniczne do pracy nad zaawansowanymi projektami wykorzystującymi sztuczną inteligencję. Dla NASK, jako jednego z wiodących partnerów konsorcjum, udział w tej inicjatywie oznacza możliwość przeniesienia wieloletnich doświadczeń w dziedzinie cyberbezpieczeństwa i AI na nowy poziom. 

– Nasze zaangażowanie w projekt Gaia AI Factory idealnie wpisuje się w strategię rozwoju NASK jako lidera w obszarze bezpieczeństwa sztucznej inteligencji – podkreśla Radosław Nielek, dyrektor NASK. – W Instytucie działa Ośrodek Badań nad Bezpieczeństwem Sztucznej Inteligencji, który skupia się na rozwoju bezpiecznych metod AI dla administracji publicznej i ochrony cyberprzestrzeni. Nasi eksperci prowadzą zaawansowane badania nad bezpieczeństwem systemów AI, analizują treści syntetyczne oraz identyfikują zagrożenia w sieciach. Zaangażowanie w projekt Gaia AI Factory to fascynujący moment zarówno dla NASK jak i jego pracowników. 

Przyspieszenie rozwoju i szersze wykorzystanie sztucznej inteligencji w Polsce – to cele projektu Gaia AI Factory. W praktyce oznacza to rozbudowę bardzo wydajnych superkomputerów, które potrafią szybko przetwarzać ogromne ilości danych. To także ułatwienie dostępu do dużych zbiorów informacji potrzebnych do trenowania systemów AI. Gaia AI Factory pozwoli na rozwijanie wiedzy i umiejętności związanych ze sztuczną inteligencją – poprzez szkolenia, doradztwo oraz wsparcie młodych talentów. Działania w ramach projektu będą skupiać się na trzech najważniejszych obszarach: ochronie zdrowia, technologiach kosmicznych oraz tworzeniu dużych modeli językowych. 

Od danych do działań 

Gaia AI Factory to nie tylko nowoczesna infrastruktura komputerowa, ale także platforma współpracy między naukowcami, firmami i instytucjami publicznymi. Umożliwi ona wspólne tworzenie projektów wykorzystujących sztuczną inteligencję – od przygotowania danych, przez uczenie systemów AI, aż po ich praktyczne zastosowanie. Dzięki temu, że nauka i biznes będą działać razem, nowe rozwiązania oparte na AI powstaną szybciej i pomogą w różnych dziedzinach życia – od badań naukowych, przez codzienne usługi, po rozwój gospodarki. 

Przykłady zastosowań: 

• Zdrowie: szybsze i dokładniejsze diagnozy, analiza danych medycznych, indywidualne terapie oraz wsparcie lekarzy w podejmowaniu decyzji. 

• Bezpieczeństwo i administracja: systemy, które pomagają szybciej reagować na zagrożenia, usprawniają pracę urzędów i umożliwiają tłumaczenie dokumentów na różne języki. 

• Edukacja: łatwiejszy dostęp do narzędzi i szkoleń z zakresu sztucznej inteligencji, które pomogą rozwijać nowe umiejętności i przygotują do pracy w nowoczesnej gospodarce. 

• Środowisko i przestrzeń kosmiczna: analiza danych satelitarnych pozwalająca lepiej monitorować klimat, jakość powietrza i zjawiska naturalne. 

• Gospodarka: wsparcie dla firm i start-upów w tworzeniu nowych produktów i usług opartych na sztucznej inteligencji – od przemysłu po branże kreatywne. 

Bezpieczna AI od NASK 

Projekt Gaia AI Factory koncentruje się na trzech kluczowych obszarach. Dla NASK szczególnie istotny jest aspekt wykorzystania AI w administracji publicznej i cyberbezpieczeństwie. 

Instytut już teraz prowadzi zaawansowane prace nad polskim modelem językowym PLLuM, który został specjalnie zaprojektowany z myślą o potrzebach sektora publicznego. To pierwszy model językowy trenowany na polskich zasobach, dostosowany do specyfiki języka polskiego i polskiego kontekstu kulturowego.  

Udział w projekcie Gaia AI Factory znacząco wzmocni potencjał badawczy NASK w obszarze sztucznej inteligencji. Dzięki dostępowi do najnowocześniejszej infrastruktury obliczeniowej – nowego superkomputera zoptymalizowanego pod kątem obliczeń AI z ponad tysiącem akceleratorów GPU – naukowcy z NASK będą mogli realizować jeszcze bardziej ambitne projekty badawcze. 

Przyszłość polskiej AI 

Gaia AI Factory będzie ściśle współpracować z PIAST AI Factory w Poznaniu oraz LUMI AI Factory w Finlandii, tworząc zintegrowany ekosystem dla rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce i całej Europie. Dla NASK oznacza to możliwość szerokiej współpracy międzynarodowej i wymiany doświadczeń z wiodącymi ośrodkami badawczymi. 

Projekt realizuje cele programów Cyfrowa Europa, Horyzont Europa oraz AI Continent Action Plan, wzmacniając europejskie zdolności w zakresie rozwoju zaufanej, konkurencyjnej i suwerennej sztucznej inteligencji. NASK, jako partner tego ambitnego przedsięwzięcia, będzie współtworzyć przyszłość europejskiej AI, zapewniając jednocześnie najwyższe standardy bezpieczeństwa i etyki. 

Gaia AI Factory to nie tylko inwestycja w infrastrukturę, ale przede wszystkim inwestycja w polskie kompetencje i talenty. Dzięki zaangażowaniu NASK projekt ten stanie się fundamentem dla rozwoju bezpiecznej i zaufanej sztucznej inteligencji w Polsce, służącej obywatelom, przedsiębiorcom i administracji publicznej.