Technologia na Open’erze? Tak. Z NASK

To był pierwszy raz, ale na pewno nie ostatni. NASK i Ministerstwo Cyfryzacji na Open’er pokazały, że można się dobrze bawić, a przy okazji uczyć i rozmawiać na poważne tematy. Bo sztuczna inteligencja, prócz rozrywki, niesie ze sobą poważne zagrożenia. I należy traktować ją na tyle serio, na ile się da. A do tego edukować i zadbać o profilaktykę. Zwłaszcza w zakresie higieny cyfrowej.  

– Open’er Festival pokazał, że cyberbezpieczeństwo może być nie tylko ważne, ale i ciekawe. Od lat budujemy bezpieczną przestrzeń cyfrową w Polsce – to my podłączyliśmy kraj do internetu, a dziś rozwijamy technologie, które chronią użytkowników sieci. Dzięki obecności na festiwalu mogliśmy dotrzeć do tysięcy młodych ludzi i pokazać, że wiedza o zagrożeniach online może iść w parze z dobrą zabawą. Nasze działania – od edukacji po innowacje – służą temu, by internet był miejscem bezpiecznym, otwartym i przyjaznym dla wszystkich. Cieszy nas, że mogliśmy o tym opowiedzieć właśnie tam, gdzie bije puls młodego pokolenia – mówi dyrektor NASK, Radosław Nielek.  

Jednym z największych hitów strefy NASK i Ministerstwa Cyfryzacji był pojedynek z AI. Uczestnicy próbowali odgadnąć, które grafiki są prawdziwe, a które stworzyła sztuczna inteligencja. Proste? Nie do końca! To była nie tylko dobra zabawa, ale i lekcja krytycznego myślenia wobec treści w internecie.  

– To już kolejny festiwal, podczas którego przybliżamy niuanse cyberbezpieczeństwa. Jestem pod wrażeniem jak ogromnym zainteresowaniem cieszyło się nasze stoisko –  widać, że fani dobrej muzyki są świadomi zagrożeń, dlatego chcą dowiedzieć się, jak poruszać się bezpiecznie w sieci. Bezpieczeństwo użytkowników internetu w dużej mierze zależy od tego, czy potrafią szybko i skutecznie rozpoznawać niebezpieczeństwa – dlatego edukacja jest kluczowa. Nasza gotowość do dzielenia się wiedzą o cyberbezpieczeństwie spotkała się z bardzo pozytywnym odbiorem podczas Open’er Festival – podkreśla Karol Bojke, specjalista ds. incydentów i komunikacji w obszarze cyberbezpieczeństwa w CERT Polska.  

Polska AI – PLLuM    

Padło też wiele pytań o pierwszy, otwarty polski model językowy PLLuM. Polish Large Language Model także gościł w strefie NASK na festiwalu. To zaawansowany model językowy, który został stworzony z myślą o specyfice języka polskiego. Jest bezpieczny, pozbawiony szkodliwych treści i może być wykorzystywany m.in. w administracji publicznej. 

Uczestnicy chcieli na własne oczy przekonać się, jak działa nasza rodzima sztuczna inteligencja. Jak dotąd internauci wpisali do PLLuMa już ponad 600 tysięcy promptów, a sam model został pobrany prawie 60 tysięcy razy z platformy Hugging Face! 

– Zainteresowanie tematem AI było ogromne. Nic dziwnego, że wielu uczestników festiwalu chciało poznać jego możliwości z bliska – zauważa Sebastian Cygert, kierownik działającego w NASK Zakładu Bezpieczeństwa i Przejrzystości Sztucznej Inteligencji. 

O PLLuM opowiadał także Artur Wilczek. Eksperci NASK zaspokoili głód wiedzy festiwalowiczów, którzy próbowali zrozumieć polską AI. I dowiedzieć, jak z niej korzystać.  

Rytm Cyberprofilaktyki   

W strefie NASK można było nie tylko sprawdzić swoją cyfrową czujność, ale też porozmawiać z ekspertami o realnych zagrożeniach w sieci. I to bez zadęcia – w luźnej, festiwalowej atmosferze. Ekspertki NASK – Natalia Wójcicka i Agata Kuszner – godzinami rozmawiały z festiwalowiczami. 

– Rozmawialiśmy o praktyce, czyli o tym, jaka wiedza o życiu online, przydaje się nam na co dzien. Byłam pozytywnie zaskoczona, jak wiele młodych osób podchodziło do nas ze szczerą ciekawością i konkretnymi pytaniami – nie tylko o to, jak rozpoznać fake newsa, ale też jak chronić swoje dane czy zabezpieczyć konto w mediach społecznościowych. Widać, że temat cyberbezpieczeństwa naprawdę je interesuje – wystarczy stworzyć przestrzeń, w której mogą o tym pogadać na luzie i bez oceniania – wspomina Agata Kuszner.

Strzałem w dziesiątkę okazało się stanowisko z grafikami generowanymi przez AI. Można było wziąć tablet do ręki i sprawdzić, czy uda się odróżnić prawdziwe zdjęcie od tego stworzonego przez sztuczną inteligencję. Niektóre zadania były naprawdę podchwytliwe! Przy okazji można było dowiedzieć się, jak być bardziej czujnym i krytycznym odbiorcą treści w sieci. 

Czyste powietrze kołem się toczy 

Emocje i dreszczyk rywalizacji budził też przygotowany przez ESA (Edukacyjna Sieć Antysmogowa) pojedynek przy kole fortuny. Bo w strefie NASK na Opene’rze rozmowy dotyczyły nie tylko cyberbezpieczeństwa i sztucznej inteligencji. Eksperci rozprawiali się też z mitami na temat jakości powietrza. 

Forma była bardzo przystępna, bo wystarczyło zakręcić kołem fortuny i wziąć udział w quizie “Prawda czy mit?”. Pytania dotyczyły zanieczyszczeń powietrza, ich wpływu na zdrowie i stereotypów o smogu.  

Barbara Leśniczak i Marta Smogorzewska z ESA NASK rozwiewały mity o tym, np. że to samochody i fabryki są głównym źródłem smogu w Polsce. Tak naprawdę to domy jednorodzinne, wyposażone w tzw. „kopciuchy”, szkodzą naszemu powietrzu najbardziej.  

– Widać było realne zainteresowanie tematem, mnóstwo pytań i zdziwienie, że technologie cyfrowe pomagają nam na co dzień również w obszarze dbania o zdrowie. Jako Edukacyjna Sieć Antysmogowa w NASK prowadzimy program cyfrowej edukacji ekologicznej. Przede wszystkim skupiamy się na temacie smogu – badamy jakość powietrza i edukujemy – zarówno dzieci, jak i dorosłych – jak dbać o stan powietrza. Takie spotkania to dla nas sygnał, że warto działać i edukować dalej – zwłaszcza w tak przyjaznej i otwartej atmosferze, jaką daje festiwal – mówi Barbara Leśniczak, która kieruje w NASK Zespołem ESA. 

Technologia, która bawi i uczy   

Strefa NASK i Ministerstwa Cyfryzacji udowodniła, że technologia nie musi być ani trudna, ani nudna. Festiwalowicze chętnie grali, pytali i poznawali nowinki, które – choć ważne – często są pomijane w codziennej edukacji. 

Od cyberhigieny, przez AI, po smog – każdy znalazł coś dla siebie. To był Open’er na miarę XXI wieku – z muzyką, zabawą i solidną dawką wiedzy.