Znamy zwycięzców pierwszej edycji DISINFOHACK

Większość z nas widzi w internecie pojedynczy dezinformujący wpis, film czy mem. Uczestnicy pierwszej edycji DISINFOHACK musieli zobaczyć znacznie więcej – sieć powiązań, mechanizmy wpływu i sposób, w jaki dezinformacja zdobywa zasięg oraz wiarygodność.

10 lipca w siedzibie NASK odbyła się ceremonia wręczenia nagród w pierwszej edycji konkursu organizowanego przez Ośrodek Analizy Dezinformacji NASK. Konkurs finansowany jest ze środków Ministerstwa Cyfryzacji.

– Analiza dezinformacji to obszar stosunkowo nowy, w którym nie ma jeszcze w pełni utrwalonych metod i podejść badawczych. Dlatego uczestnicy DISINFOHACK nie tylko sprawdzali swoje umiejętności, ale mogli również wnosić własne pomysły i współtworzyć sposób, w jaki ten obszar będzie rozwijał się w przyszłości – mówi Adam Marczyński, zastępca dyrektora NASK, dyrektor ds. cyberbezpieczeństwa i innowacji.

Więcej niż fact-checking

DISINFOHACK trwał od 4 czerwca do 2 lipca 2026 roku i był skierowany do studentów. Uczestnicy pracowali w pięcioosobowych zespołach pod opieką mentorów zajmujących się analizą dezinformacji.

Ich zadaniem było wykrycie i przeanalizowanie rzeczywistych narracji dezinformacyjnych obecnych w polskiej infosferze. Musieli ustalić, gdzie pojawiły się po raz pierwszy, jak rozprzestrzeniały się w sieci, jakie techniki manipulacji wykorzystywały i do jakich emocji odwoływali się ich autorzy.

Studenci analizowali wpisy w mediach społecznościowych, podcasty, materiały publikowane przez influencerów, memy, treści generowane przez sztuczną inteligencję czy strony internetowe wykorzystywane do prowadzenia operacji wpływu. Efektem ich pracy były raporty pokazujące nie tylko samą dezinformację, ale również mechanizmy stojące za jej rozprzestrzenianiem.

Do konkursu zgłosiło się 20 zespołów pracujących pod opieką 10 mentorów. Końcowe raporty przedstawiło 18 drużyn reprezentujących 26 uczelni i 22 kierunki studiów.

– Dezinformacja nie jest już tylko przekazem, który można wyśledzić i zweryfikować. Prace uczestników pokazały, jak manipulowanie poszczególnymi grupami odbiorców przenika do społeczeństwa, wpływa na relacje między ludźmi i kształtuje ich sposób postrzegania rzeczywistości – mówiła dr Agnieszka Lipińska, kierowniczka Ośrodka Analizy Dezinformacji NASK.

Zwycięzcy pierwszej edycji

O wyborze najlepszych prac decydowała nie tylko trafność analiz, ale też umiejętność pokazania dezinformacji jako złożonego procesu wpływu. Jury oceniało jakość zebranego materiału, wnioski, oryginalność podejścia i praktyczną wartość raportów. Ostatecznie przyznało trzy nagrody główne oraz jedno wyróżnienie.

Pierwsze miejsce i dwumiesięczne płatne staże w NASK zdobyli autorzy raportu „Wojna o zaufanie. Biały fartuch jako broń dezinformacji zdrowotnej”: Monika Chabrowska, Paweł Dowgiert, Marcin Merchel, Justyna Urbanek i Arkadiusz Wzorek. Zespół, pracujący pod opieką dr Pauliny Piaseckiej, przeanalizował sposób budowania wiarygodności manipulacyjnych przekazów dotyczących zdrowia oraz zaproponował narzędzie, które może zostać wykorzystane do badania tego zjawiska.

– Od początku narzuciliśmy sobie konkretne ramy i standard researchu. Każdy analizował materiały według tych samych zasad, co później bardzo ułatwiło nam połączenie wszystkiego w jeden raport. Tym bardziej cieszy nas wygrana, że pochodzimy z różnych uczelni i niemal całą pracę wykonaliśmy zdalnie – mówił podczas ceremonii Marcin Merchel, reprezentant zwycięskiego zespołu.

Drugie miejsce i wyjazd na konferencję #Disinfo2026 w Wilnie otrzymały Agata Lubkiewicz, Oliwia Cieślik, Oliwia Paciorek, Matylda Springer i Aleksandra Włudarczyk z Uniwersytetu Jagiellońskiego. W raporcie dotyczącym strony strajkpolski[.]org i powiązanych witryn zespół opisał m.in. zjawisko LLM groomingu oraz pokazał, jak dezinformacja może łączyć się z oszustwami finansowymi, cyberbezpieczeństwem i działaniami wpływu. Mentorem zespołu był dr Piotr Sosnowski.

Trzecie miejsce i dwudniowe warsztaty prowadzone przez analityków Ośrodka Analizy Dezinformacji NASK zdobyli Weronika Gruszka, Michał Klimontko, Weronika Michalska, Zofia Moric i Piotr Sączewski z Politechniki Śląskiej. Ich raport pokazywał, jak algorytm rekomendacji YouTube może pogłębiać izolację informacyjną młodych dorosłych oraz jak treści przenikają między YouTube’em, TikTokiem i Instagramem. Zespół pracował pod opieką dr. Pawła Pawłowskiego.

Wyróżnienie trafiło do Marcina Goliwąsa, Antoniego Hermana, Nikoli Maliszewskiej, Maksymiliana Motyla i Aleksandry Przybylskiej za analizę wykorzystywania rosyjskich i białoruskich ćwiczeń nuklearnych jako narzędzia dezinformacji. Autorzy pokazali, że pozornie sprzeczne przekazy – jednoczesne bagatelizowanie i wyolbrzymianie zagrożenia – mogą wspólnie zwiększać chaos informacyjny i osłabiać zaufanie do oficjalnych źródeł. Mentorką zespołu była dr Beata Górka-Winter.

– Mam nadzieję, że DISINFOHACK będzie kontynuowany, a uczestnicy będą dalej rozwijać zdobyte tu kompetencje. Część laureatów rozpocznie staże w NASK, ale liczę, że dla wszystkich udział w konkursie będzie początkiem dalszej pracy w tym obszarze – podkreśla Adam Marczyński.

Od konkursu do prawdziwych wyzwań

Ceremonia wręczenia nagród zamknęła pierwszą edycję DISINFOHACK, ale nie kończy pracy rozpoczętej przez uczestników. Autorzy zwycięskiego raportu już w sierpniu rozpoczną staże w NASK, laureaci drugiego miejsca skonfrontują swoje wnioski z międzynarodowym środowiskiem ekspertów w Wilnie, a trzeci zespół będzie dalej rozwijał swoje umiejętności podczas warsztatów z analitykami Ośrodka Analizy Dezinformacji.
To właśnie w tym znajduje się najważniejsza wartość konkursu: najlepsze raporty nie trafią wyłącznie na półkę, a ich autorzy dostaną możliwość wykonania kolejnego kroku. DISINFOHACK miał sprawdzić potencjał młodych analityków. Pierwsza edycja pokazała, że warto dać im przestrzeń do dalszego działania.

– Chcielibyśmy, żeby DISINFOHACK wszedł na stałe do naszej pracy i co roku był dostępny dla studentów. Ta formuła ma duży potencjał i jesteśmy otwarci na jej dalszy rozwój – podkreśla Magdalena Wilczyńska, dyrektorka Pionu Ochrony Informacyjnej Cyberprzestrzeni NASK.