AI zmienia zasady gry. NASK na SET Forum 2026

Trzecia edycja SET Forum odbyła się 27 października w Warszawie pod hasłem „Transformacje”. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele nauki, biznesu, administracji i branży technologicznej. Rozmawiali o przyszłości pracy, cyfrowej suwerenności, bezpieczeństwie i sztucznej inteligencji, która coraz mocniej wpływa na nasze życie. Wśród zaproszonych gości znaleźli się m.in. Paweł Olszewski, wiceminister cyfryzacji, Sylwia Czubkowska, dziennikarka i autorka książki „Bóg techy”, prof. Tomasz Trzciński z Instytutu Badawczego IDEAS czy dr Sławomir Dudek, przewodniczący Rady Fiskalnej. W dyskusjach nie mogło zabraknąć głosu ekspertów NASK.

Forum otworzył wiceminister cyfryzacji Paweł Olszewski, który podkreślił, że rozwój nowych technologii musi iść w parze z bezpieczeństwem.

– Technologia daje gigantyczną szansę, ale i zagrożenie. Ma służyć człowiekowi, a nie odwrotnie. Jako ministerstwo podchodzimy do cyfryzacji państwa w sposób horyzontalny, zabezpieczamy podmioty kluczowe dla państwa, a przede wszystkim dbamy o bezpieczeństwo obywateli, bo to jest najważniejsze – mówił.

Wskazał też na działania edukacyjne prowadzone wspólnie z NASK, w tym trzecią edycję projektu „Broń się w necie”, który uczy rozpoznawania radykalizacji i budowania odporności na ekstremizm w internecie.

Polskie firmy i AI

Sztuczna inteligencja obiecuje firmom szybszą pracę, niższe koszty i nowe możliwości rozwoju. Tyle że samo wdrożenie technologii nie oznacza jeszcze sukcesu. Potrzebne są kompetencje, odpowiednia strategia i świadomość ograniczeń AI. Czy polskie przedsiębiorstwa są na to gotowe? To pytanie stało się punktem wyjścia do panelu z udziałem Marka Troszyńskiego, kierownika Zespołu Analiz Strategicznych w NASK i twórcy Obserwatorium Cywilizacji Cyfrowej. W dyskusji uczestniczyli przedstawiciele Bielik.AI, Banku Gospodarstwa Krajowego i home.pl.

– Z AI korzysta już 18 proc. polskich firm, a wśród największych przedsiębiorstw, zatrudniających ponad 250 osób, ten odsetek przekracza 60 proc. Tempo wzrostu jest najwyższe wśród państw Unii Europejskiej – wskazywał ekspert NASK, powołując się na najnowsze dane GUS.

Problemem pozostają jednak kompetencje pracowników i bezpieczeństwo. Coraz częściej pojawia się też zjawisko shadow AI, czyli korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji bez wiedzy pracodawcy.

– W cyberbezpieczeństwie najważniejszy jest człowiek. Shadow AI ma też inną twarz, bo świadczy o gotowości ludzi do stosowania technologii. Nie odgórnie, ale dlatego, że ułatwia im pracę. Tymczasem 60 proc. firm deklaruje niski poziom przygotowania do wykorzystania AI. Wzrost produktywności jest możliwy dzięki dobrze wyszkolonym pracownikom – podkreślał Troszyński.

Jego zdaniem kluczem do skutecznego wdrażania AI jest pragmatyzm. Firmy powinny zacząć od konkretnych zadań i sprawdzić, które z nich sztuczna inteligencja wykona lepiej, a które warto pozostawić pracownikom. Bo sama technologia nie zwiększy produktywności, jeśli ludzie nie będą potrafili z niej korzystać.

Deepfake. Czy można jeszcze wierzyć własnym oczom?

Fałszywy głos, podrobiona twarz, nagranie, które wygląda jak prawdziwe. Sztuczna inteligencja sprawia, że coraz trudniej odróżnić autentyczne materiały od cyfrowych podróbek. O zagrożeniach związanych z deepfake’ami i możliwościach ich wykrywania podczas panelu „Deepfake i wojny algorytmów. Cyberbezpieczeństwo w nowej epoce” mówiła Ewelina Bartuzi-Trokielewicz, kierowniczka Zakładu Analizy Audiowizualnej i Systemów Biometrycznych NASK.

– Oszustwa działają na nasze emocje. Technologia pozwala dziś na skalowanie przestępstw i personalizowanie treści. To atak na nasze dobre cechy, na chęć niesienia pomocy. Jesteśmy pod presją, chcemy mieć wszystko na już, nie dajemy sobie nawet kilku sekund na zastanowienie – podkreślała ekspertka NASK.

Czy technologia może skutecznie wykrywać fałszywe treści?

– To nie jest jeden wyścig i nie mamy jednej mety. Generatory zmieniają się bardzo szybko, a detektory próbują za nimi nadążyć. Nie stworzymy jednego narzędzia, które rozwiąże wszystkie problemy. Najlepsze rozwiązania powinny działać wielomodalnie, analizować różne rodzaje treści i wskazywać wykorzystywane socjotechniki – wyjaśniała.

Ekspertka zwróciła też uwagę na zagrożenia związane z rosnącą autonomią sztucznej inteligencji: – Niedocenianym zagrożeniem jest zbyt duża autonomia, którą oddajemy agentom AI. Im więcej dajemy swobody modelom, tym większe znaczenie ma nasza odpowiedzialność. A my wciąż nie jesteśmy odpowiednio przygotowani i edukowani w tym zakresie – zaznaczyła.

Nie wystarczy nadążać za technologią

SET Forum pokazało, jak wiele dziedzin zmienia dziś sztuczna inteligencja – od biznesu i edukacji po bezpieczeństwo państwa. Ale rozwój technologii to nie tylko wyścig o coraz lepsze narzędzia. To również odpowiedzialność za sposób, w jaki z nich korzystamy.

Dlatego NASK nie tylko rozwija nowe technologie, ale też bada ich wpływ na nasze życie i szuka sposobów ograniczania cyfrowych zagrożeń. Bo w tej rewolucji chodzi nie tylko o to, co potrafi AI, ale przede wszystkim o to, czy potrafimy nad nią zapanować.