AktualnośćTransgraniczna autostrada danych. Ruszył projekt QKD Germany‑Poland‑Czechia
Czy istnieje rozmowa, której nie da się podsłuchać albo informacje, których nie da się przechwycić? W niedalekiej przyszłości powstanie pierwsza tak rozbudowana sieć kwantowa w Europie Środkowej, która wykorzysta technologię generowania i dystrybucji kluczy kryptograficznych. To oznacza bezpieczne przesyłanie informacji międzynarodowych. NASK jest partnerem tej inicjatywy.
Ruszył projekt Quantum Key Distribution (QKD) Network Germany‑Poland‑Czechia. W jego ramach powstanie odporna na cyberataki infrastruktura kwantowa (QCI), która połączy trzy państwa naszego regionu. Projekt jest elementem szerszej inicjatywy EuroQCI, której celem jest stworzenie bezpiecznej, kwantowej sieci komunikacyjnej dla całej Europy. Dla Polski to naturalna rozbudowa infrastruktury Pionier-Q oraz kierowanego przez NASK projektu Pionier-Q-SAT.
Jak podkreślał dyrektor NASK, Radosław Nielek, budowa mobilnej, optycznej stacji naziemnej QKD to ważny krok dla rozwoju polskiej infrastruktury cyfrowej.
– Projekt Pionier-Q-SAT łączy doświadczenie polskich zespołów naukowych i firm z ambitną wizją rozwoju europejskiej sieci komunikacji kwantowej – mówił dyrektor Nielek. –Dzięki temu możliwe będzie tworzenie nowoczesnych usług związanych z bezpieczeństwem danych oraz rozwój nowych inicjatyw naukowych i biznesowych. To także potwierdzenie, że Polska – bo NASK jest liderem międzynarodowego konsorcjum – aktywnie uczestniczy w budowaniu cyfrowej niezależności Europy.
Jakie będą efekty projektu?
W dobie szybkiego rozwoju komputerów kwantowych zaszyfrowane dane nie są do końca bezpieczne. Dzięki opracowaniu i wdrożeniu technologii QKD informacje przesyłane między różnymi krajami będą lepiej chronione. Dla przykładu – próba podsłuchu przekazywanych danych sprawia, że informacja zostaje natychmiast niszczona. Zapewnia to fizyczna transmisja fotonów, które tak reagują na tego typu ingerencję. Technologia QKD jest uzupełnieniem rozwiązań kryptografii postkwanowej – PQC.
W czasach wojny informacyjnej nowe narzędzia, umożliwiające wzmacnianie cyfrowej odporności stają się szczególnie ważne i pożądane. Eksperci NASK każdego dnia pracują nad udoskonalaniem rozwiązań z zakresu cyberbezpieczeństwa nie tylko w kraju, ale także na arenie międzynarodowej. Projekt QKD, który łączy trzy kraje: Niemcy, Polskę i Czechy, to jeden z elementów, które budują suwerenność cyfrową Europy. To swojego rodzaju transgraniczna autostrada dla bezpiecznego przesyłania danych pomiędzy różnymi państwami.
– Projekt QKD Network Germany‑Poland‑Czechia wraz z innymi projektami realizowanymi w ramach konkursu CEF pozwoli na połączenie istniejących infrastruktur komunikacji kwantowej w jedną europejską sieć kwantową, a w zasadzie w sieć sieci kwantowych operowanych przez różne państwa i podmioty (trochę na wzór znanego nam Internetu). Tutaj wprawdzie wymieniamy tylko informację o kluczach, a nie duże wolumeny danych, ale bezpieczeństwo kluczy szyfrujących jest bardzo istotnym wyzwaniem w obliczu prac nad rozwojem komputerów kwantowych istotnych kryptograficznie. W NASK przykładamy dużą wagę do równoległego rozwoju technologii PQC oraz QKD, w tym budowy polskiej stacji do komunikacji kwantowej z satelitami – mówi dr inż. Michał Marks, dyrektor Pionu Obliczeń Chmurowych i Inteligentnych Sieci NASK PIB.
Technologia QKD ma szerokie zastosowanie: od ochrony systemów krytycznych, przez sektor finansowy, energetyczny i administrację publiczną, a także uniwersytety czy instytuty badawcze.
Jednym z najciekawszych elementów projektu jest połączenie sieci naziemnych z satelitami. W przyszłości umożliwi to przesyłanie kluczy szyfrujących między satelitą a Ziemią. To z kolei oznacza budowę globalnej, kwantowej sieci komunikacji i jeszcze wyższy poziom bezpieczeństwa danych na całym świecie.
Polska technologia łączności kwantowej
Sieć PIONIER-Q to zaawansowana sieć badawcza w Polsce, która osiągnęła pełną operacyjność w III kwartale 2024 r. i jest przeznaczona do zabezpieczania komunikacji z wykorzystaniem kluczy kwantowych. W 2022 r. zostało zbudowane w ramach projektu NLPQT pierwsze 350-kilometrowe połączenie kwantowe między głównym centrum danych PCSS w Poznaniu a Warszawą, umożliwiając rozwój nowych usług telekomunikacji kwantowej przy wykorzystaniu istniejącej infrastruktury światłowodowej. Następnie w latach 2023-2024 sieć PIONIER-Q została rozbudowana i obejmuje 1 770 km, zapewniając możliwość kwantowego zabezpieczania transmisji między Warszawą, Gdańskiem, Poznaniem, Wrocławiem i Warszawą. PIONIER-Q jest najdłuższą siecią QKD w Europie.
Projekt QKD Network Germany‑Poland‑Czechia jest finansowany przez Unię Europejską w ramach programu Connecting Europe Facility (CEF Digital). Jego całkowity budżet wynosi ponad 16 mln euro, a dofinansowanie UE – ok. 8 mln euro (50 proc.). Finansowanie odbywa się na zasadach grantu budżetowego, w którym poziom dofinansowania wynosi 50 proc.) kosztów kwalifikowanych dla większości kategorii wydatków.
Wyróżnione aktualności
AktualnośćOd lajków do lęków – zaburzenia odżywiania w erze scrollowania
Zaburzenia psychiczne związane z jedzeniem i zniekształcony obraz ciała coraz częściej zaczynają się od ekranu telefonu. Problem ten wpisuje się szerzej w kryzys zdrowia psychicznego zanurzonych w środowisku cyfrowym młodych ludzi. Nastolatki patrzą na idealny świat w mediach społecznościowych, a siebie widzą w krzywym zwierciadle.
AktualnośćNASK rozwinie komunikację kwantową z europejskimi satelitami
Międzynarodowe konsorcjum pod przewodnictwem NASK zbuduje optyczną stację naziemną umożliwiającą kwantowe ustalanie klucza (QKD) z europejskimi satelitami. Projekt PIONIER-Q-SAT umożliwi łączność m.in. z satelitą Eagle-1 i połączy Polskę z innymi krajami biorącymi udział w programie EuroQCI Komisji Europejskiej.
AktualnośćOkazja czy pułapka? Kupuj bezpiecznie online
Black Friday i Cyber Monday wyewoluowały w całe tygodnie kuszące okazjami i promocjami, a gorączka świątecznych zakupów już się rozpoczęła. Wiedzą o tym nie tylko klienci, ale i cyberprzestępcy. By się przed nimi ustrzec, warto zajrzeć do najnowszej publikacji NASK o bezpiecznych zakupach online.
AktualnośćWolność w sieci czy era regulacji?
Co zmieni się w internecie po wdrożeniu unijnych regulacji DSA? Jak nowe prawo może wpłynąć na nasze bezpieczeństwo, ochronę dzieci i wizerunku, a także przyszłość cyfrowej komunikacji? Odpowiedzi na te pytania padły podczas debaty Strefy Dialogu Jutra Human Answer Institute w Polskiej Agencji Prasowej.
Najnowsze aktualności
AktualnośćPowstaje luka w systemie ochrony dzieci w internecie
Materiały, które przedstawiają seksualne wykorzystywanie dzieci (CSAM), od 3 kwietnia będą trudniejsze do wykrycia i zgłoszenia. To złe wieści dla ofiar i ich rodzin. Dlaczego tak się dzieje? Wygasa unijne rozporządzenie, umożliwiające platformom internetowym wykrywanie i zgłaszanie materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci (Child Sexual Abuse Material, CSAM). Polska była za przedłużeniem tych przepisów.
AktualnośćKierunkowy plan tematyczny badań naukowych i prac rozwojowych na 2026 rok
Kierunkowy plan tematyczny badań naukowych przedstawiony przez dyrektora Radosława Nielka, uzyskał w marcu pozytywną opinię Rady Naukowej NASK. Priorytetowymi obszarami badawczymi instytutu są cyberbezpieczeństwo i sztuczna inteligencja.
AktualnośćWciąż potykamy się o własne sznurówki – Maciej Jan Broniarz o atakach ransomware i o SECURE 2026
Ransomware nie jest ani nowym zagrożeniem, ani nową technologią. A jednak wciąż skutecznie paraliżuje organizacje. Dlaczego? Według Macieja Jana Broniarza – eksperta ds. cyberbezpieczeństwa i wykładowcy Uniwersytetu Warszawskiego – odpowiedź jest prosta, ale jednocześnie też niewygodna. O tym właśnie będzie mówił podczas SECURE 2026, a już teraz opowiedział nam o błędach, które popełniamy od lat.