AktualnośćTransgraniczna autostrada danych. Ruszył projekt QKD Germany‑Poland‑Czechia
Czy istnieje rozmowa, której nie da się podsłuchać albo informacje, których nie da się przechwycić? W niedalekiej przyszłości powstanie pierwsza tak rozbudowana sieć kwantowa w Europie Środkowej, która wykorzysta technologię generowania i dystrybucji kluczy kryptograficznych. To oznacza bezpieczne przesyłanie informacji międzynarodowych. NASK jest partnerem tej inicjatywy.
Ruszył projekt Quantum Key Distribution (QKD) Network Germany‑Poland‑Czechia. W jego ramach powstanie odporna na cyberataki infrastruktura kwantowa (QCI), która połączy trzy państwa naszego regionu. Projekt jest elementem szerszej inicjatywy EuroQCI, której celem jest stworzenie bezpiecznej, kwantowej sieci komunikacyjnej dla całej Europy. Dla Polski to naturalna rozbudowa infrastruktury Pionier-Q oraz kierowanego przez NASK projektu Pionier-Q-SAT.
Jak podkreślał dyrektor NASK, Radosław Nielek, budowa mobilnej, optycznej stacji naziemnej QKD to ważny krok dla rozwoju polskiej infrastruktury cyfrowej.
– Projekt Pionier-Q-SAT łączy doświadczenie polskich zespołów naukowych i firm z ambitną wizją rozwoju europejskiej sieci komunikacji kwantowej – mówił dyrektor Nielek. –Dzięki temu możliwe będzie tworzenie nowoczesnych usług związanych z bezpieczeństwem danych oraz rozwój nowych inicjatyw naukowych i biznesowych. To także potwierdzenie, że Polska – bo NASK jest liderem międzynarodowego konsorcjum – aktywnie uczestniczy w budowaniu cyfrowej niezależności Europy.
Jakie będą efekty projektu?
W dobie szybkiego rozwoju komputerów kwantowych zaszyfrowane dane nie są do końca bezpieczne. Dzięki opracowaniu i wdrożeniu technologii QKD informacje przesyłane między różnymi krajami będą lepiej chronione. Dla przykładu – próba podsłuchu przekazywanych danych sprawia, że informacja zostaje natychmiast niszczona. Zapewnia to fizyczna transmisja fotonów, które tak reagują na tego typu ingerencję. Technologia QKD jest uzupełnieniem rozwiązań kryptografii postkwanowej – PQC.
W czasach wojny informacyjnej nowe narzędzia, umożliwiające wzmacnianie cyfrowej odporności stają się szczególnie ważne i pożądane. Eksperci NASK każdego dnia pracują nad udoskonalaniem rozwiązań z zakresu cyberbezpieczeństwa nie tylko w kraju, ale także na arenie międzynarodowej. Projekt QKD, który łączy trzy kraje: Niemcy, Polskę i Czechy, to jeden z elementów, które budują suwerenność cyfrową Europy. To swojego rodzaju transgraniczna autostrada dla bezpiecznego przesyłania danych pomiędzy różnymi państwami.
– Projekt QKD Network Germany‑Poland‑Czechia wraz z innymi projektami realizowanymi w ramach konkursu CEF pozwoli na połączenie istniejących infrastruktur komunikacji kwantowej w jedną europejską sieć kwantową, a w zasadzie w sieć sieci kwantowych operowanych przez różne państwa i podmioty (trochę na wzór znanego nam Internetu). Tutaj wprawdzie wymieniamy tylko informację o kluczach, a nie duże wolumeny danych, ale bezpieczeństwo kluczy szyfrujących jest bardzo istotnym wyzwaniem w obliczu prac nad rozwojem komputerów kwantowych istotnych kryptograficznie. W NASK przykładamy dużą wagę do równoległego rozwoju technologii PQC oraz QKD, w tym budowy polskiej stacji do komunikacji kwantowej z satelitami – mówi dr inż. Michał Marks, dyrektor Pionu Obliczeń Chmurowych i Inteligentnych Sieci NASK PIB.
Technologia QKD ma szerokie zastosowanie: od ochrony systemów krytycznych, przez sektor finansowy, energetyczny i administrację publiczną, a także uniwersytety czy instytuty badawcze.
Jednym z najciekawszych elementów projektu jest połączenie sieci naziemnych z satelitami. W przyszłości umożliwi to przesyłanie kluczy szyfrujących między satelitą a Ziemią. To z kolei oznacza budowę globalnej, kwantowej sieci komunikacji i jeszcze wyższy poziom bezpieczeństwa danych na całym świecie.
Polska technologia łączności kwantowej
Sieć PIONIER-Q to zaawansowana sieć badawcza w Polsce, która osiągnęła pełną operacyjność w III kwartale 2024 r. i jest przeznaczona do zabezpieczania komunikacji z wykorzystaniem kluczy kwantowych. W 2022 r. zostało zbudowane w ramach projektu NLPQT pierwsze 350-kilometrowe połączenie kwantowe między głównym centrum danych PCSS w Poznaniu a Warszawą, umożliwiając rozwój nowych usług telekomunikacji kwantowej przy wykorzystaniu istniejącej infrastruktury światłowodowej. Następnie w latach 2023-2024 sieć PIONIER-Q została rozbudowana i obejmuje 1 770 km, zapewniając możliwość kwantowego zabezpieczania transmisji między Warszawą, Gdańskiem, Poznaniem, Wrocławiem i Warszawą. PIONIER-Q jest najdłuższą siecią QKD w Europie.
Projekt QKD Network Germany‑Poland‑Czechia jest finansowany przez Unię Europejską w ramach programu Connecting Europe Facility (CEF Digital). Jego całkowity budżet wynosi ponad 16 mln euro, a dofinansowanie UE – ok. 8 mln euro (50 proc.). Finansowanie odbywa się na zasadach grantu budżetowego, w którym poziom dofinansowania wynosi 50 proc.) kosztów kwalifikowanych dla większości kategorii wydatków.
Wyróżnione aktualności
AktualnośćRazem dla bezpieczeństwa sieci 5G – warsztaty 5G TACTIC w NASK
5G ma napędzać transport, przemysł, administrację, a za chwilę – rzeczy, których jeszcze nawet nie nazywamy. Problem w tym, że im więcej od tej technologii zależy, tym mniej miejsca zostaje na pomyłki.
AktualnośćMoc obliczeniowa dla polskiej AI. Pierwszy superkomputer NASK wystartował
NASK uruchomił nowy klaster do obliczeń AI. Wart 30 milionów złotych projekt to inwestycja w zdolność prowadzenia badań, tworzenia własnych narzędzi i rozwijania technologii, które odpowiadają na konkretne potrzeby państwa i obywateli.
AktualnośćCyberbezpiecznie od 30 lat. CERT Polska
Od 12 incydentów w 1996 roku, po przeszło 260 tysięcy w ubiegłym. Te liczby najlepiej pokazują, jak diametralnie zmieniła się skala cyberataków oraz rola CERT Polska w podnoszeniu świadomości o cyberbezpieczeństwie. Pierwszy w Polsce zespół reagowania na zagrożenia w sieci, który powstał w NASK, obchodzi właśnie 30 urodziny.
Najnowsze aktualności
AktualnośćSzybki zarobek czy sprytna manipulacja? Gdy oferta pracy okazuje się oszustwem
Praca zdalna stała się marzeniem wielu z nas. Elastyczne godziny, brak dojazdów, możliwość dorobienia po godzinach. Nic więc dziwnego, że ogłoszenia obiecujące kilka tysięcy złotych dziennie za „proste zadania w internecie” kuszą coraz więcej osób. Problem w tym, że za częścią z nich nie stoi żadna firma, a cyberoszuści, którzy wykorzystują takie oferty do wyłudzania pieniędzy i danych osobowych.
AktualnośćTechnologia sama nas nie obroni. SECURE 2026
Ludzie atakują. Ludzie bronią. Ludzie popełniają błędy. To wreszcie ludzie odzyskują to, co przejęli hakerzy. Technologia jest tylko narzędziem. Właśnie o tym był SECURE 2026 – najstarsza w Polsce konferencja o cyberbezpieczeństwie. Ponad 600 uczestników i przeszło 30 prelegentów, dyskutowało na blisko 20 tematów. Wszystko, by wysnuć jeden wniosek: cyberbezpieczeństwo zaczyna się i kończy na człowieku.
AktualnośćPrawie 2 tys. zgłoszeń każdego dnia. Raport CERT Polska za 2025 rok
Aż o 152 proc. wzrosła rok do roku liczba zarejestrowanych incydentów cyberbezpieczeństwa. To trend, od którego nie ma już odwrotu – wraz z rozwojem technologii rośnie skala cyberataków. Jest też druga strona medalu – internauci są coraz bardziej świadomi zagrożeń, które czyhają na nich w sieci. To wnioski płynące z „Raportu rocznego z działalności zespołu CERT Polska w 2025 roku”. Swoją premierę miał podczas konferencji SECURE 2026.