Cyfrowa młodzież kontra smog. Wielki finał konkursu Technikon ESA w Lublinie!

Dziesięć drużyn z techników i liceów z całej Polski przywiozło do Lublina swoje autorskie projekty – od inteligentnych systemów nawadniania po bioreaktory produkujące paliwo z odpadów.  

Wiedza w działaniu

Technikon ESA to konkurs, który pokazuje, jak szkolna wiedza może stać się realnym narzędziem zmiany. W tej rywalizacji nie chodzi o teorię, ale o praktyczne rozwiązania – takie, które pomagają planecie oddychać. Organizatorem wydarzenia jest NASK – Państwowy Instytut Badawczy, realizujący program cyfrowej edukacji ekologicznej Edukacyjna Sieć Antysmogowa (ESA). 

– Co roku spotkamy się z finalistami Technikonu w innym mieście, aby promować innowacyjne projekty i praktyczny wymiar edukacji. Ten konkurs to doskonały przykład zaangażowania i wrażliwości młodych ludzi na wyzwania środowiskowe, ale również ich otwartości na nowoczesne technologie – podkreśla Radosław Nielek, dyrektor NASK.

Technologia w praktyce

Z każdym rokiem widać, że młodzi uczestnicy Technikonu coraz lepiej rozumieją, jak i po co używać technologii. Nie po to, by tworzyć coś wizualnie efektownego, ale by rozwiązywać konkretne, realne problemy. W tym roku mierzyli się z wyzwaniami, które widać na co dzień – brakiem wody, smogiem, odpadami i rosnącym zużyciem energii. 

– Zaskakuje dojrzałość i konsekwencja tych młodych ludzi. Oni nie boją się myśleć odważnie, a jednocześnie potrafią przełożyć swoje pomysły na konkretne, działające rozwiązania. To jest właśnie edukacja, która naprawdę ma sens – mówi Barbara Leśniczak, kierownik programu Edukacyjna Sieć Antysmogowa (ESA) w NASK.

Były więc systemy, które samodzielnie sterują podlewaniem roślin, reaktory pozwalające wytwarzać biopaliwo z odpadów czy filtry, w których światło i mikroorganizmy oczyszczają powietrze. Jeden z zespołów sięgnął po rozwiązania inspirowane naturą – odtwarzanie bagien jako naturalnych magazynów węgla i wody. Inny pokazał, jak odzyskiwać plastik, by ponownie wykorzystać go w druku 3D. 

Wszystkie te rozwiązania łączyło jedno: technologia w służbie człowieka i środowiska. Uczniowie nie projektowali „na papierze” – testowali, mierzyli, modyfikowali, aż ich pomysły zaczęły działać.  

– Te projekty nie są szkolnym ćwiczeniem. To przemyślane pomysły, które pokazują, że młodzi ludzie potrafią połączyć wiedzę, wrażliwość i technologię – dodaje Leśniczak.

Laureaci i nagrody

Finał tegorocznej edycji Technikonu ESA należał do Akademii Smart z Technikum nr 2 w Wejherowie. Drużyna prowadzona przez Michała Ceszkę zwyciężyła projektem Solar Twin, który pokazuje jak zabrudzenie paneli wpływa na ich wydajność. 

Na drugim miejscu znalazła się Zielona Fuzja z projektem BioLumen –  biologicznymi filtrami świetlnymi do redukcji emisji zanieczyszczeń i oczyszczania powietrza.

Trzecie miejsce zajęli Trzej Pancerni z projektem Green Print Line — systemem odzyskiwania zużytego plastiku na materiał do druku.

Nagrodę Publiczności otrzymała drużyna Trash Metal z Technikum nr 1 w Gliwicach. Ich inteligentny system monitorowania poziomu śmieci w koszu zdobył największe uznanie w głosowaniu, w którym brali udział nie tylko widzowie transmisji online, ale też inne drużyny i ich opiekunowie. 

Choć emocji nie brakowało, finał Technikonu nie sprowadzał się do rywalizacji. Dla wielu uczestników najważniejsze było to, że ich projekty trafiły do grona dziesięciu najlepszych w kraju – i że zostały zauważone przez ekspertów. 

– Dla mnie to szczególny moment, bo jako osoba zajmująca się edukacją i jako mama chłopaków w podobnym wieku widzę jedno: to, co robimy, ma sens. Wy robicie coś, czego nie robią inni. Wam się chce. I to właśnie ma największą wartość – mówiła na zakończenie gali Barbara Leśniczak, kierownik programu ESA w NASK. 

Zwycięska szkoła otrzyma mobilną pracownię komputerową złożoną z 16 komputerów przenośnych, a uczniowie i ich opiekun – nowe laptopy. Kolejne miejsca nagrodzono sprzętem elektronicznym, a każda z finałowych drużyn otrzymała także bon o wartości 2 tys. zł na zakup materiałów edukacyjnych dla szkoły. Łączna wartość nagród wyniosła około 100 tysięcy złotych. 

Nagrody były jednak tylko symbolem – potwierdzeniem, że warto inwestować w młodych ludzi, którzy łączą technologię z odpowiedzialnością. To właśnie w takich inicjatywach widać, że nauka i pasja mogą tworzyć coś, co zostaje na długo – zarówno w szkole, jak i w głowach uczestników. 

– Nie zatrzymujcie się. Nie zawsze jest łatwo. Nie zawsze się wygrywa. Ale to, że tu jesteście, już jest zwycięstwem. Wygrywajcie życie – dla siebie i dla nas wszystkich – podkreśliła Barbara Leśniczak, kierownik programu ESA w NASK, zwracając się do uczestników po ogłoszeniu wyników. 

Przyszłość, która zaczyna się dziś

Finał w Lublinie był nie tylko podsumowaniem kilku miesięcy pracy, ale też dowodem, że w polskich szkołach rodzi się nowa generacja twórców technologii – uważnych, odpowiedzialnych i gotowych działać. W szkolnych pracowniach powstają dziś rozwiązania, które mogą realnie wpłynąć na przyszłość – nie dzięki wielkim budżetom, ale dzięki wiedzy, współpracy i zaangażowaniu. 

– To, co mnie najbardziej cieszy, to sposób, w jaki ci młodzi ludzie myślą o technologii – nie jak o gadżecie, ale jak o narzędziu zmiany. Widać w nich pasję, współpracę i odpowiedzialność. Jeśli tacy ludzie będą tworzyć przyszłość, możemy być spokojni – podkreśla Radosław Nielek, dyrektor NASK. 

Ich projekty pokazują, że przyszłość ekologii już się zaczęła – i że zaczyna się właśnie tam, gdzie jest ciekawość, odwaga i chęć działania.