Internet to nie tylko technologia. NASK na Future Up! Fest w Łodzi

Na stoisku NASK odwiedzający mogli sprawdzić swoją wiedzę o bezpieczeństwie w sieci, wziąć udział w warsztatach i poznać działania Edukacyjnej Sieci Antysmogowej.

Bezpieczeństwa trzeba się nauczyć

Młodzi świetnie obsługują technologię, ale znacznie trudniej przychodzi im rozpoznawanie zagrożeń w sieci. Badania pokazują, że wielu nastolatków ma problem z odróżnieniem wiarygodnej informacji od manipulacji, a phishing czy fałszywe treści coraz częściej pojawiają się dokładnie tam, gdzie młodzi spędzają najwięcej czasu – w mediach społecznościowych i komunikatorach.

Właśnie dlatego tak ważne są wydarzenia takie jak Future Up! Fest, gdzie młodzi mogą podejść, spróbować swoich sił w zadaniach, porozmawiać z ekspertami i zapytać o wszystko, co budzi ich ciekawość lub wątpliwości w świecie technologii.

– Często ktoś podchodził i zaczynał od pytania: „A czym właściwie zajmuje się NASK?” – opowiada Katarzyna Gańko z OSE NASK. – Po kilku minutach rozmawialiśmy już o phishingu, deepfake’ach albo o tym, jak wygląda praca w cyberbezpieczeństwie. Widać było ogromną ciekawość – wielu młodych ludzi naprawdę chce zrozumieć, jak działa internet, kto stoi za jego bezpieczeństwem i jak być tą osobą.

Nauka przez doświadczenie

Do stoiska NASK przyciągały gry i interaktywne zadania pokazujące, jak działa współczesny internet. Jednym z nich był test polegający na rozpoznawaniu grafik wygenerowanych przez sztuczną inteligencję. Uczestnicy dostawali zestaw obrazów i musieli zdecydować, które z nich są prawdziwymi zdjęciami, a które zostały wygenerowane przez AI.

– Prawie każdy na początku mówi: „To będzie łatwe”. A potem okazuje się, że przy niektórych obrazach naprawdę trudno podjąć decyzję. Tym bardziej że AI wciąż się rozwija – mówi Kamil Oleszkiewicz z NASK – To bardzo dobry punkt wyjścia do rozmowy o tym, jak bardzo zmienił się internet.

Podobną rolę pełniły gry edukacyjne CyberMaster i Dezinfo przygotowane w ramach działań cyberprofilaktyki NASK. Zamiast klasycznego wykładu uczestnicy mogli sprawdzić się w sytuacjach inspirowanych realnymi zdarzeniami z internetu – od prób manipulacji informacyjnej po scenariusze cyberoszustw.

– W grach uczestnicy bardzo szybko zaczynają rozumieć, jak działają mechanizmy manipulacji czy cyberoszustw – tłumaczy Oleszkiewicz. – Kiedy sami muszą podjąć decyzję w konkretnej sytuacji, nagle okazuje się, że to wcale nie jest takie oczywiste.

Kiedy teoria spotyka się z praktyką

Jak w praktyce sprawdzić, czy informacja w internecie jest prawdziwa? To pytanie było punktem wyjścia dla warsztatów prowadzonych przez ekspertów NASK.

Podczas warsztatów uczestnicy pracowali na różnych przykładach – od analizy potencjalnych deepfake’ów, przez rozpoznawanie phishingu, po sprawdzanie wiarygodności informacji krążących w sieci. W jednym z ćwiczeń wcielali się w rolę osób odpowiedzialnych za weryfikowanie treści pojawiających się w internecie.

– Dostali materiały i musieli zdecydować, czy dana historia jest prawdziwa, czy została zmanipulowana – opowiada ekspert NASK Kamil Oleszkiewicz –najciekawsze było to, że każda grupa zaczynała analizować inne elementy: jedni sprawdzali źródła, inni zwracali uwagę na język albo zdjęcia. Bardzo szybko widać było, jak wiele sygnałów może wskazywać, że coś w internecie nie jest tym, czym się wydaje.

Drugiego dnia wydarzenia do działań edukacyjnych dołączył także projekt Edukacyjnej Sieci Antysmogowej. Quiz dotyczący klimatu i jakości powietrza pokazywał, że technologie mogą być narzędziem nie tylko rozrywki, ale także edukacji i lepszego rozumienia świata.

Cyberbezpieczeństwo to przyszłość

Rozmowy prowadzone podczas Future Up! Fest pokazują jedno: młodzi ludzie nie chcą już tylko korzystać z technologii. Coraz częściej chcą rozumieć, jak ona działa – i jakie zagrożenia mogą się z nią wiązać. Dla wielu z nich to także pierwszy krok do zastanowienia się nad własną przyszłością zawodową.

Podczas rozmów na stoisku NASK często pojawiały się pytania o studia związane z cyberbezpieczeństwem, analizą danych czy sztuczną inteligencją. Coraz więcej młodych ludzi zaczyna dostrzegać, że świat cyfrowy potrzebuje specjalistów, którzy potrafią nie tylko tworzyć nowe technologie, ale także chronić użytkowników sieci.

W świecie, w którym sztuczna inteligencja potrafi generować realistyczne obrazy, a fałszywe informacje rozchodzą się błyskawicznie, umiejętność krytycznego myślenia w internecie staje się jedną z najważniejszych kompetencji cyfrowych. Jednocześnie rośnie znaczenie zawodów związanych z cyberbezpieczeństwem – od analityków zagrożeń po ekspertów zajmujących się przeciwdziałaniem dezinformacji.

Dlatego inicjatywy, które pozwalają młodym ludziom uczyć się poprzez doświadczenie – gry, warsztaty czy praktyczne zadania – odgrywają coraz większą rolę w edukacji cyfrowej. Czasem wystarczy jedno zadanie, jeden quiz albo jedna rozmowa, żeby ktoś zaczął patrzeć na internet bardziej świadomie – a czasem także pomyślał, że właśnie z tym światem chce związać swoją przyszłość.

Czasem wystarczy jedno zadanie, jeden quiz albo jedna rozmowa, żeby ktoś zaczął patrzeć na internet bardziej świadomie.