PLLuM wspiera obywateli. Ruszają testy prototypów inteligentnego asystenta
Cyfrowa administracja wchodzi w kolejny etap. Prototypy inteligentnego asystenta obywatelskiego, wykorzystujące polski model językowy PLLuM, są gotowe do testów. Obywatele zyskają lepszy dostęp do informacji urzędowych. Lepszy, bo bezpieczny, możliwy o każdej porze i z każdego miejsca na świecie. Bez kolejek, bez formalności, bez barier. Udział w testach jest otwarty dla urzędników z jednostek administracji centralnej i samorządowej.


Tempo zmian i rozwój narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, które mają wspierać obywateli i urzędników, robi wrażenie. Niedawno konsorcjum HIVE AI udostępniło nowy model językowy w trzech wersjach. Teraz potrafi on m.in. tworzyć oficjalne e-maile czy wnioski, zdecydowanie lepiej formatuje odpowiedzi i jest bardziej odporny na ataki. PLLuM-12B-nc-250715 osiąga dużo lepsze niż jego poprzednik PLLuM-12B-nc wyniki w niezależnych benchmarkach i został bardzo pozytywnie przyjęty przez użytkowników.
Konsorcjum rozwija oparte też usługi oparte na modelach: wspólnie z zespołem Centralnego Ośrodka Informatyki (COI), odpowiedzialnym za rozwój aplikacji mObywatel, pracuje nad wdrożeniem modeli PLLum do Wirtualnego Asystenta. To inteligentny czat, który umożliwi prowadzenie rozmów o sprawach urzędowych. Konsorcjum tworzy także inteligentnego asystenta dla Ministerstwa Cyfryzacji i prowadzi pilotażowe wdrożenia modeli w wybranych urzędach.
Udostępnione do testów narzędzia powstały niezależnie od prac nad Wirtualnym Asystentem, który będzie częścią aplikacji mObywatel 2.0. Prototypy pomogą sprawdzić, jak modele językowe radzą sobie z wyszukiwaniem w dokumentach odpowiedzi na pytania, które mogą zadawać użytkownicy i użytkowniczki szukający informacji o usługach publicznych. Chodzi o to, by gotowe rozwiązanie było jak najbardziej dopracowane, funkcjonalne i bezpieczne.
– Chociaż nasze prototypowe usługi asystenta różnią się od rozwiązania rozwijanego od dwóch lat przez Centralny Ośrodek Informatyki i są zbudowane na prostszej architekturze, oba systemy odpowiadają na te same pytania, korzystając z bazy dokumentów z serwisu gov.pl oraz modelu językowego PLLuM – tłumaczy dr Agnieszka Karlińska, kierowniczka Zakładu Dużych Modeli Językowych w NASK PIB, która kieruje również HIVE AI – Liczymy na to, że testy pozwolą nam stworzyć katalog typowych pytań z domeny urzędowej. Takich, z którymi nasze systemy powinny sobie radzić, ułatwią też zrozumienie, jak użytkownicy wchodzą w interakcję z asystentem. A także określić, jakich odpowiedzi oczekują, na przykład – jak długich i w jakim stylu. Te informacje pomogą nam znacznie usprawnić dalsze prace nad wdrożeniami.
Kompleksowe testy
Wiedza w dużym modelach językowych (LLM) nie jest aktualizowana na bieżąco. To jeden z głównych problemów. Ponieważ proces treningu jest kosztowny i czasochłonny, nie odbywa się w sposób ciągły. Może się również zdarzyć, że w danych treningowych zabraknie dokumentów na temat ważnych dla użytkowników spraw. W rezultacie model może nie znać odpowiedzi lub – co gorsza – zmyślać ją, generując tzw. halucynacje.
I tu konsorcjum HIVE AI proponuje rozwiązanie tego problemu. Najpierw przeprowadzone zostaną testy uproszczonego prototypu asystenta, który ogranicza się do interakcji jednoturowych. Oznacza to, że system nie zapamiętuje kontekstu i każda odpowiedź generowana jest wyłącznie na podstawie pojedynczego zapytania. Kolejnym krokiem będą pogłębione wieloturowe testy, prowadzone w systemie ShpaRAG – autorskim narzędziu do projektowania i testowania tzw. systemów RAG (Retrieval-Augmented Generation).
Jak to działa? Najpierw system wyszukuje dokumenty najlepiej pasujące do zapytania (w tym przypadku pochodzące z domeny gov.pl), a następnie – wykorzystując model językowy – generuje odpowiedź. Jest ona bardziej precyzyjna i wiarygodna, bo uwzględnia nie tylko informacje z dokumentów, ale też szerszy kontekst. ShpaRAG pozwala sprawdzać, jak działają różne elementy takiego systemu – od wyszukiwania i oceny dopasowania po generowanie odpowiedzi.
– W ramach prac nad prototypem inteligentnego asystenta opracowaliśmy zestaw serwisów umożliwiających budowanie rozwiązań typu RAG z gotowych komponentów – opowiada dr inż. Marek Kozłowski z Ośrodka Przetwarzania Informacji (OPI PIB), który w HIVE AI koordynuje prace wdrożeniowe. – Na tej bazie powstało narzędzie ShpaRAG, które umożliwia sprawne „składanie” i kontrolowane testowanie różnych konfiguracji systemów RAG – z uwzględnieniem różnorodnych komponentów wyszukiwania, re-rankingowania i generowania odpowiedzi. To prawdopodobnie jedno z nielicznych, jeśli nie jedyne, narzędzie pozwalające na kontrolowane i precyzyjne budowanie oraz testowanie RAG-ów do celów badawczych i anotacyjnych.
ShpaRAG umożliwia interakcje wieloturowe, czyli prowadzenie rozmowy z asystentem składającej się z kilku pytań i odpowiedzi. Pozwala to na formułowanie serii dopytań lub doprecyzowanie intencji osoby pytającej.
Oba rozwiązania – prototyp inteligentnego asystenta i ShpaRAG – powstały w ramach prac realizowanych w projekcie PLLuM przez konsorcjum sześciu jednostek naukowych, którego liderem była Politechnika Wrocławska. Ich celem było utworzenie polskojęzycznego dużego modelu językowego oraz prototypowego zastosowania tego modelu dla administracji publicznej właśnie w formie polskojęzycznego inteligentnego asystenta. W 2025 roku do grona konsorcjantów dołączyły Cyfronet AGH oraz Centralny Ośrodek Informatyki, a liderem rozszerzonego konsorcjum HIVE AI został NASK PIB. Rozwiązania zaktualizowano i znacznie rozwinięto, między innymi wprowadzając w ShpaRAG-u wieloturowość czy wprowadzając do asystenta nowe modele PLLuM.
Prototyp jednoturowego asystenta udostępniony zostanie do testów – podobnie jak opublikowany nieco ponad tydzień temu model PLLuM-12B-nc-250715-chat – w aplikacji PLLuM Chat utrzymywanej przez CLARIN-PL.
Żeby wziąć udział w testach, należy wypełnić formularz.
Ku cyfrowej przyszłości – co dalej?
Cyfrowa administracja to nie wizja przyszłości – to rzeczywistość, która właśnie się dzieje. A PLLuM jest jej ważnym elementem. Udostępnienie prototypów inteligentnego asystenta obywatelskiego to ważny krok w kierunku nowoczesnej, dostępnej i przyjaznej obywatelom administracji. Choć obecne wersje mają charakter testowy i ograniczoną funkcjonalność, już teraz pokazują potencjał, jaki niesie ze sobą integracja zaawansowanych modeli językowych z usługami publicznymi.
Wspólne działania zespołów HIVE AI, NASK, OPI i COI pokazują, że Polska nie tylko nadąża za globalnymi trendami w cyfryzacji, ale również aktywnie je współtworzy. Dzięki podejściu opartemu na rzetelnych danych, transparentności i bezpieczeństwie, budowane są fundamenty pod rozwiązania, które w przyszłości mogą stać się codziennym wsparciem dla milionów obywateli.
Wyróżnione aktualności
Zanim podatność stanie się incydentem. Nowe rozwiązania CERT Polska
Nie „czy”, ale „kiedy” – dziś każda organizacja musi być przygotowana na cyberatak. Dlatego NASK uruchamia wiedza.cert.pl oraz rozbudowuje serwis moje.cert.pl. Wszystko po to, by polskie organizacje mogły skuteczniej zapobiegać incydentom i szybciej reagować, gdy do nich dojdzie. Eksperci CERT Polska zaprezentowali nowe narzędzia podczas śniadania prasowego.
ECSC 2026. NASK trenuje polską drużynę przed cyfrową Ligą Mistrzów
Dziesięć osób, różne specjalizacje i jeden cel: jak najlepiej reprezentować Polskę. Już 12 października w niemieckim Bochum rozpocznie się European Cybersecurity Challenge, najważniejsza europejska rywalizacja młodych talentów cyberbezpieczeństwa. Polska drużyna, trenowana przez najlepszych specjalistów z NASK, przeszła właśnie pierwszy wspólny sprawdzian.
Nie czekaj. Z początkiem szkoły rozmawiaj o zagrożeniach w sieci
Nowa klasa, szkolna grupa na komunikatorze i coraz więcej spraw załatwianych online. Powrót do szkoły oznacza również zmiany w cyfrowej codzienności dzieci. To dobry moment, żeby zacząć rozmowę o bezpieczeństwie w sieci. Nie dopiero wtedy, kiedy wydarzy się coś złego.
Mocny kurs na cyfrową administrację. EZD-KPO z wynikiem ponad plan
Początkowy plan był ambitny: wdrożyć EZD RP w 2 tys. podmiotów i przeszkolić 75 tys. osób. Efekt? 3102 wdrożenia i 206 tys. uczestników szkoleń. Projekt EZD RP realizowany w ramach Krajowego Planu Odbudowy dobiega końca z wynikami znacznie przekraczającymi pierwotne założenia.
Najnowsze aktualności
Kto stworzył najlepszą ”inżynierkę”? NASK nagrodził młode talenty
Przyszłość polskiej informatyki ma się świetnie. Najlepsze ”inżynierki” to dowód na to, że młodzi ludzie mają wiedzę, kreatywność i pomysły, które realnie zmieniają świat. Za nami VI Ogólnopolski Konkurs Polskiego Towarzystwa Informatycznego (PTI). NASK nagrodził zwycięzców podczas gali finałowej w Warszawie.
O krok przed cyberprzestępcami. NASK rusza z kampanią
Prowadzisz stronę firmy, blog, sklep internetowy albo portal organizacji? W kilka minut możesz zalogować się i sprawdzić, czy twoja strona nie zawiera luk bezpieczeństwa, które mogą zostać wykorzystane przez cyberprzestępców. moje.cert.pl to niezbędnik dla każdego, kto ma własną stronę internetową lub inny system dostępny z internetu.
AI maxxing w planie lekcji. NASK otworzył pierwszą z 12 tys. pracowni AI
Najpierw NASK podłączył szkoły do internetu. Teraz czas sięgnąć wyżej. W Zagościńcu ruszyła pierwsza z 12 tysięcy pracowni AI. To w nich uczniowie zamieniają własne pomysły w eksperymenty, sprawdzają, co działa i dokąd mogą zaprowadzić ich własne odkrycia. Na wyposażenie pracowni w całej Polsce przeznaczono blisko 2 mld zł.







